In La Machine à écrire et autres tracas, het derde deel van Nicolas Philiberts trilogie, wordt een vastgelopen typemachine een metafoor voor de fragiliteit van geestelijke gezondheid.
Regie: Nicolas Philibert – Speelduur: 72 minuten
Cast: Patrice d’Hondt, Walid Benziane, Goulven Cancouët …
Genre: documentaire – Originele taal: Frans
Een typemachine – op het eerste gezicht een eenvoudig toestel, maar onder het oppervlak schuilt een complex mechanisme. Drie mensen buigen zich over een vastgelopen typemachine; een kleine ingreep blijkt voldoende om het probleem op te lossen. Dit eenvoudige moment wordt in de documentaire een metafoor voor de kwetsbaarheid van geestelijke gezondheid en de delicate verbindingen tussen mensen. In het derde en laatste deel van Nicolas Philiberts reeks staat het zelfstandig wonen van mensen met een psychische aandoening centraal.
Nicolas Philibert heeft een boeiende filmografie opgebouwd. Als documentairemaker legt hij zijn focus altijd op de mens en hun dagelijkse realiteit. Zijn stijl kenmerkt zich door geduld: hij neemt de tijd die nodig is om een verhaal echt te laten groeien, ook als dat betekent dat een film jaren in beslag neemt om te maken.
Het ritme van herstel
Een typemachine staat centraal in een scène van meer dan tien minuten – lang, ononderbroken, en volledig authentiek. Niets is geënsceneerd, en je voelt bijna de tijd vertragen terwijl je kijkt. De man voor wie de typemachine bestemd is, schrijft dagelijks twee gedichten, een ritueel dat structuur en houvast biedt, zelfs op dagen dat hij er geen zin in heeft. Zijn leven was ooit rusteloos; hij zwierf rond en kwam soms in aanraking met de politie. Dankzij therapie lijkt hij nu langzaam rust te vinden.
Dagelijkse structuur
Dankzij de lange takes tonen de patiënten zich in hun eigen tempo. Ze zijn volledig zichzelf, en het blijft indrukwekkend hoe sommige van hen hun gedachten zo helder weten te verwoorden. Hun woorden, vaak eenvoudig maar doordacht, geven inzicht in hun dagelijkse realiteit en de kleine overwinningen die hun leven kleur geven. Er is een herkenbaarheid, zelfs voor wie een stabiel leven leidt. De momenten van stilte tussen de woorden zijn net zo veelzeggend als de gesprekken zelf.
Tegelijkertijd vergt de trage cadans concentratie, omdat de film zijn tempo strikt volgt. Wie zich laat meevoeren door de rust, ontdekt echter subtiele details die anders misschien onopgemerkt zouden blijven. Het observeren van deze kleine handelingen maakt de documentaire bijna meditatief. Philiberts humanisme is onmiskenbaar, maar La machine à écrire et autres sources de tracas voelt niet volledig afgerond. Het is eerder een poëtische observatie dan een narratief met een duidelijke conclusie. In plaats van een afgerond verhaal te vertellen, nodigt de film uit om stil te staan bij de nuances van het dagelijks leven en de kwetsbaarheid van de menselijke geest.
Het derde deel van deze trilogie is belangrijk omdat het een vaak over het hoofd geziene kant van psychische zorg belicht: mensen die zelfstandig wonen, maar toch ondersteuning nodig hebben in hun dagelijks leven, zelfs bij kleine problemen zoals een kapot toestel. Tegelijkertijd blijft de film enigszins onderbenut; het materiaal had nog meer diepte kunnen bieden. Het is een eerlijke, onversneden documentaire die het leven weerspiegelt zoals het is, maar mist net dat extra laagje dat het geheel volledig afgerond zou maken.
aeyenah 