Depressie ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het is een proces waarin negatieve gedachten zich steeds opstapelen, tot ontsnappen uit die neerwaartse spiraal bijzonder moeilijk wordt. Tenebræ Salis, geschreven en geregisseerd door Margaux Colarusso, gebruikt horror om die innerlijke strijd tastbaar te maken.

Een beklemmende blik op depressie

De film grijpt vanaf de eerste minuten meteen naar de keel. De manier waarop Colarusso de openingsscène opbouwt, gecombineerd met het sterke geluidsontwerp en de emoties van het personage, maakt de wanhoop bijna tastbaar. Wat er zich in het hoofd van iemand met een zware depressie kan afspelen, wordt hier niet uitgebreid uitgelegd, maar vooral voelbaar gemaakt. Gabriel, gespeeld door Christophe Jasinski, bevindt zich duidelijk op zijn dieptepunt en probeert zelfmoord te plegen. Zijn vrouw Elen (Natalie Gilbert) vindt hem op tijd. Een maand later mag hij weer naar huis.

Wat hij in de spiegel ziet, lijkt niet langer overeen te komen met wat hij aan de buitenwereld toont.

Elen probeert haar man met veel begrip en geduld bij te staan. Ze kookt zijn favoriete maaltijd en wanneer ze in haar curiositeitenwinkel een zoutkristallamp in handen krijgt, neemt ze die mee naar huis. Misschien kan de lamp een positieve invloed hebben op Gabriel, althans dat lijkt ze te hopen. Een prima gedachte, maar de rust die ze ermee in huis haalt, blijft niet lang duren.

Van zoutlamp naar nachtmerrie

Al snel vinden er verontrustende gebeurtenissen plaats. Gabriel krijgt een zware woede-uitbarsting en lijkt nauwelijks nog te slapen. Wat aanvankelijk nog als een psychologische ontregeling kan worden bekeken, krijgt steeds meer een duistere en bovennatuurlijke dimensie. De zoutkristallamp wordt daarmee meer dan zomaar een object in het verhaal. Ze wordt het middelpunt van een steeds ongemakkelijker wordende situatie. Want uiteraard leg je de schuld niet bij een lamp… toch?

Colarusso toont daarbij een opmerkelijke fijngevoeligheid voor emoties. Dat komt niet alleen voort uit de manier waarop ze het verhaal heeft geschreven en geregisseerd, maar ook uit de sterke cast. Jasinski weet de innerlijke ontreddering van Gabriel overtuigend neer te zetten. Wat hij in de spiegel ziet, lijkt niet langer overeen te komen met wat hij aan de buitenwereld toont. Ook Gilbert overtuigt als Elen, die haar man probeert bij te staan terwijl de situatie steeds verder uit haar handen glipt. Colarusso neemt trouwens zelf ook een rol voor haar rekening.

Horror met een menselijke onderlaag

Opvallend is dat de precieze oorzaak van Gabriels depressie nauwelijks wordt toegelicht. Dat is voor het verhaal niet noodzakelijk een probleem, aangezien de film vooral geïnteresseerd is in de gevolgen ervan en in wat er zich in Gabriels hoofd afspeelt. Toch blijft er ergens een nieuwsgierigheid bestaan naar de aanleiding van zijn psychische strijd. Wie vreest dat Tenebræ Salis daardoor vooral een zwaar en somber psychologisch drama wordt, hoeft zich overigens geen zorgen te maken. De film weet een behoorlijk creepy sfeer neer te zetten en haalt op de juiste momenten stevig uit met zijn horror. Minstens één schrikmoment zorgt ervoor dat de zetel plots een stuk minder comfortabel aanvoelt. Elen zelf zag het gevaar overigens ook niet meteen aankomen. Haar reactie was bijzonder herkenbaar. Je zou voor minder.

Een belangrijk onderdeel van die sfeer is het geluidsontwerp. Bij een film die zo sterk leunt op onbehagen kan een goed uitgewerkte sound mix het verschil maken tussen een scène die gewoon donker is en een scène die werkelijk onder de huid kruipt. En daar zit het hier helemaal goed. Ook de score van Frédéric Mauerhofer draagt bij aan de beklemmende sfeer en weet op de juiste momenten spanning te creëren. Het camerawerk van Brandon Gotto verdient eveneens een pluim. Met zijn ondertussen stevige cv levert hij ook hier uitstekend werk.