Maar wie is Rose eigenlijk? In Rose neemt Markus Schleinzer je mee naar het Duitsland van de zeventiende eeuw, kort na de Dertigjarige Oorlog (1618-1648). Deze verwoestende oorlog liet grote delen van Europa arm en verzwakt achter. Tegen deze achtergrond vertelt Schleinzer het verhaal van een vreemdeling die in een afgelegen dorp een nieuw leven probeert op te bouwen.

Schleinzer baseerde zijn verhaal op zijn onderzoek naar honderden historische gevallen van vrouwen die zich als mannen voordeden. Hun redenen liepen uiteen, maar één ding hadden ze gemeen: de beperkte vrijheid en mogelijkheden die vrouwen in die tijd hadden. Rose is geen waargebeurd personage, maar een fictieve figuur waarin Schleinzer verschillende van deze verhalen samenbrengt.

De vreemdeling​

Wanneer een onbekende soldaat na de oorlog in een afgelegen Duits dorp verschijnt, trekt vooral zijn verminkte gezicht de aandacht. Om zijn nek draagt de soldaat de kogel die hem dat litteken bezorgde, als een blijvende herinnering aan de oorlog. De soldaat beweert de erfgenaam te zijn van een verlaten stuk land en kan daarvoor de nodige documenten tonen. Toch vertrouwen de dorpelingen de vreemdeling niet meteen.

De soldaat probeert zich langzaam een plaats te verwerven in de gesloten gemeenschap. Door hard te werken en zich als een vrome en betrouwbare man te gedragen, weet de soldaat uiteindelijk het vertrouwen van de dorpelingen te winnen. Wanneer de soldaat met een rijke boer onderhandelt over de uitbreiding van diens landgoed, stelt de boer voor om met zijn oudste dochter Suzanna te trouwen. Samen krijgen ze een zoon en bouwen ze een leven op het land op. Terwijl de soldaat steeds meer deel lijkt uit te maken van de gemeenschap, blijft Roses ware identiteit verborgen. Maar lang kan dat geheim niet standhouden.

Een leven in vermomming​

Vrouwen hadden in die periode weinig inspraak in hun eigen toekomst en waren afhankelijk van de mannen binnen hun gezin. Suzanna wil niets liever dan weg uit het huis van haar vader en het leven dat voor haar is uitgestippeld. Wanneer Suzanna ontdekt dat Rose eigenlijk een vrouw is, lijkt hun relatie eerst op losse schroeven te staan, maar uiteindelijk besluit ze het geheim mee te bewaren. De geboorte van Suzanna’s zoon lijkt hun leugen zelfs te versterken, al blijft de manier waarop hij is verwekt enigszins mysterieus. Om hun nieuwe leven te beschermen, gaan ze steeds verder in het verbergen van de waarheid, waardoor hun poging om vrij te zijn uiteindelijk juist hun ondergang wordt.

Sandra Hüller geeft Rose een sterke, beheerste aanwezigheid en levert daarmee een indrukwekkende acteerprestatie. Toch overtuigde haar vermomming als man niet volledig. Ondanks de manier waarop ze zich gedraagt en beweegt, bleef voor mij gedurende de film voelbaar dat Rose een vrouw is. Caro Braun zet Suzanna zeer overtuigend neer. Haar personage maakt misschien wel de grootste ontwikkeling door: van een dochter die onder het gezag van haar vader staat, groeit ze uit tot een zelfverzekerde partner van Rose. Ze leert haar eigen vrijheid op te eisen en neemt steeds meer controle over haar leven. Juist deze ontwikkeling maakt hun relatie interessant. Rose wil geen strijd voeren voor vrouwenrechten, maar verlangt simpelweg naar dezelfde kansen en vrijheid die mannen in haar tijd vanzelfsprekend krijgen. Een vrouw die zelfstandig wil zijn en zelfs de leiding over een boerderij op zich neemt, wordt echter niet zomaar geaccepteerd. Dat wordt pijnlijk duidelijk wanneer Roses identiteit wordt ontdekt. Ze wordt niet alleen veroordeeld voor het aannemen van de identiteit van een overleden soldaat, maar vooral beoordeeld omdat ze als vrouw een leven heeft geleid dat volgens de maatschappij voor mannen bestemd is.

De rechtbankscène overtuigt minder. Hoewel Rose uitgebreid de kans krijgt om haar verhaal te vertellen – wat voor die tijd weinig realistisch lijkt – voelt de scène opvallend afstandelijk aan. Rose staat op het punt alles te verliezen, maar haar kalme monoloog maakt haar verdediging eerder afstandelijk dan aangrijpend. Niet dat haar woorden enige impact hebben op het oordeel dat al over haar geveld is.

Een wereld in zwart-wit​

De statische zwart-witbeelden zijn eenvoudig, maar juist daardoor krachtig: elk shot lijkt zorgvuldig opgebouwd en over elk beeld is duidelijk nagedacht. Mooi in hun eenvoud. De monochrome beelden, het ontbreken van elektriciteit en stromend water en de met vuil bedekte personages brengen je overtuigend terug naar de tijd waarin het verhaal zich afspeelt. Ook de muziek wordt heel bewust ingezet. Ze is niet voortdurend aanwezig, maar komt enkel op momenten waarop ze iets toevoegt aan de sfeer of emotie. Samen met het uitstekende geluidsdesign vormt dit een sterk geheel.

Opvallend is bovendien hoe weinig dialoog de film nodig heeft. Er wordt alleen gesproken wanneer het echt nodig is, waardoor omgevingsgeluiden en beelden meer zeggen dan woorden zouden kunnen. Tegen het einde verliest de film echter wat van die kracht. Vooral in de laatste vijftien minuten wordt de film onnodig uitgerekt, met te lange dialogen en scènes die minder toevoegen aan het verhaal.