Wat maakt een horrorfilm eng? Is het de moordenaar, de jumpscares, het bloed of het idee dat er onder het oppervlakte iets niet helemaal klopt? Het horrorgenre heeft zich door de jaren heen steeds opnieuw uitgevonden, maar grijpt vaak terug naar dezelfde angsten, beelden en regels. Teenage Sex and Death at Camp Miasma speelt daar mee. De film kent een moordenaar, een afgelegen kamp en meer dan genoeg bloed, maar gebruikt de bekende ingrediënten van de slasher ook om het genre zelf onder de loep te nemen.
Regie: Jane Schoenbrun – Speelduur: 106 minuten
Cast: Hannah Einbinder, Gillian Anderson, Amanda Fix, Arthur Conti …
Genre: horror – Originele taal: Engels
Jane Schoenbrun leerde ik kennen met I Saw the TV Glow (2024), een fantastische film met een geweldig sterke nostalgische sfeer. Met Teenage Sex and Death at Camp Miasma gaat Schoenbrun opnieuw aan de slag met horror en nostalgie, maar deze keer op een veel grotere schaal. De opvallende poster en de casting van Gillian Anderson en Hannah Einbinder maakten de film al voor de release bijzonder interessant.
Terug naar Camp Miasma
Filmmaker Kris (Hannah Einbinder) krijgt de opdracht om Camp Miasma, een ooit populaire horror- en slasherfranchise, nieuw leven in te blazen. De producenten willen een moderne en inclusieve reboot die een jonger publiek kan aanspreken. Kris lijkt daarvoor de ideale keuze: als jonge regisseur heeft ze uitgesproken ideeën over gender en de manier waarop horrorfilms daarmee omgaan. In plaats van de franchise volledig opnieuw uit te vinden, besluit Kris terug te grijpen naar het personage waarmee het allemaal begon: Billy Presley (Gillian Anderson), de legendarische ‘final girl’ uit de eerste Camp Miasma. Billy heeft zich inmiddels volledig uit de filmwereld teruggetrokken en leeft afgezonderd op de plek waar de oorspronkelijke film werd opgenomen.
Wanneer Kris bij het verlaten en besneeuwde kamp aankomt, wordt ze verwelkomd door Billy. De twee vrouwen verschillen sterk van elkaar, zowel door hun leeftijd en generatie als door hun ideeën over cinema. Toch ontstaat er tijdens hun eerste avond een vreemde verbondenheid. Wanneer Billy haar eigen interpretatie van Camp Miasma met Kris deelt en horror omschrijft als een viering van ‘vlees en lichaamsvloeistoffen’, begint de grens tussen werkelijkheid en fictie steeds verder te vervagen. Kris besluit langer in het kamp te blijven. Samen kijken ze opnieuw naar de oorspronkelijke Camp Miasma, waarin Little Death, de moordenaar met zijn ventilatiehelm en speer, een centrale rol speelt.
Op de bodem van het meer
Al vanaf de openingscredits weet Schoenbrun een nostalgische sfeer op te roepen. Terwijl de namen van cast en crew over het scherm rollen, verschijnen beelden van merchandise die de fictieve Camp Miasma-franchise tot leven wekken: een filmposter, een VHS-hoes, sleutelhangers en oude krantenartikels. Door zulke details lijkt het alsof Camp Miasma echt een vergeten horrorfranchise uit de jaren 80 is. Schoenbrun speelt daarmee niet alleen met nostalgie, maar maakt ook meteen duidelijk hoeveel liefde er voor het horrorgenre is. Vooral een uitgesproken voorliefde voor bloed, gore en orgasmes. Het is dan ook veelzeggend dat de moordenaar de naam ‘Little Death’ draagt: la petite mort, een poëtische metafoor voor een orgasme. Seks en dood worden zo al vanaf het begin met elkaar verbonden.
Gillian Anderson is prima gecast als Billy en groeit uit tot een soort mentorfiguur voor de jonge Kris. Samen leveren Anderson en Einbinder een overtuigende dynamiek en ze geven hiermee Schoenbrun de mogelijkheid om de clichés en regels van de slasherfilm niet alleen te onderzoeken, maar ook te ontleden en hun impact bloot te leggen. Want hoe moet een hedendaagse Camp Miasma eruitzien? Dat is precies de vraag waarmee Kris worstelt – een vraag die ook in de echte filmwereld wordt besproken door filmmakers en fans. Schoenbrun trekt die discussie steeds verder door, ontleedt het genre tot in de kleinste details en voegt telkens een nieuw nieuwe laag van zelfreflectie toe.
Zo is Camp Miasma een scherpe reflectie op de manier waarop queer-zijn, in de brede zin van anders-zijn, verbonden kan worden met horrorfilm. Tegelijkertijd past de film naadloos binnen de artistieke zoektocht van regisseur Jane Schoenbrun. Toch is dit geen puur intellectuele cinema, en evenmin louter queer cinema. Schoenbrun brengt het allemaal samen in een wilde mix van entertainment, mysterie, artistieke ambitie en intense emoties. “Op de bodem van het meer is een gat. Daar komen de films vandaan.” Met deze poëtische beschrijving verbaast Kris haar producer tijdens een Zoom-vergadering, maar verwoordt ze tegelijkertijd, in een complete omkering van de logica van horrorfilms, dat wij de films niet maken, maar dat de films ons maken.
Wie zin heeft in een horrorfilm die net even anders met het genre omgaat, moet Teenage Sex and Death at Camp Miasma zeker een kans geven. De film is eigenzinnig en ambitieus, maar soms ook chaotisch, gecompliceerd. Ik hoop dat ik alle lagen van de film heb kunnen oppikken, want Camp Miasma is zonder twijfel een film die uitnodigt tot een stevige discussie. Eén ding is voor mij wel duidelijk: je moet de film de ruimte geven om zijn eigen regels te bepalen. De wendingen, het tempo en de manier waarop alles uiteindelijk samenkomt, zullen niet voor iedereen werken. Camp Miasma vraagt je eigenlijk om de logica even los te laten en je over te geven aan zijn eigenaardigheid. Voor mij is het een film die wel overtuigt en die ik zonder twijfel kan aanbevelen.
